Podczas wojny szkoła działała jako szkoła umuzykalniająca. Po zakończeniu II wojny światowej J. Lewinger reaktywował Instytut w marcu 1945 roku. W 1946 roku na polecenie ówczesnych władz placówka zmieniła nazwę na Prywatna Niższą i Średnią Szkołę Muzyczną. W latach 1945-1948 szkoła ta prowadziła ożywioną działalność pedagogiczną i artystyczną. Około roku 1950 placówka zatrudniała 19 nauczycieli i liczyła blisko 300 uczniów. W 1949 roku na rok szkoła została przejęta przez Zarząd Miasta, a w 1950 roku została upaństwowiona i przyjęła nazwę Państwowej Szkoły Muzycznej (ze stopniem podstawowym i licealnym). Pierwsza siedziba szkoły miała miejsce przy ulicy Dąbrowskiego 6, a w 1951 roku otrzymała budynek przy ul. Schodowej 4, należący do sióstr Notre Dame. Od 1990 roku szkoła funkcjonowała przy Placu Marcina Lutra, a do nowej i własnej siedziby przy ul. Wyspiańskiego 5a trafiła od roku szkolnego 2005/2006.
W 1966 roku w skutek reorganizacji szkolnictwa muzycznego szkołę przekształcono w Państwową Szkołę Muzyczną stopnia Podstawowego i Licealnego z 12 letnim trybem kształcenia uczniów. Kierownictwo całej szkoły przejął w tym samym roku Kazimierz Duda, a od 1982 roku - Andrzej Kucybała, który sprawował tę funkcję do 2016 roku. Od tego momentu do dnia dzisiejszego Dyrektorem Szkoły jest Barbara Cybulska-Konsek. W roku szkolnym 1978/1979 władze oświatowe nadały szkole nazwę: Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II Stopnia im. Stanisława Moniuszki. Zmiana nazwy (a także patrona: poprzednim był Mieczysław Karłowicz) wiązała się z planami utworzenia tzw. dziesięciolatki, czyli obowiązkowej szkoły dziesięcioletniej.
W ciągu 80 lat działalności szkołę ukończyło ponad tysiąc pięciuset absolwentów, którzy kontynuowali później kariery artystyczne i naukowe w kraju i za granicą. Warto wymienić choć kilu, rozsławiających bielską szkołę w świecie: Jerzego Sterczyńskiego (absolwenta roku 1976, uczeń Zbigniewa Tanewskiego), pianistę, Andrzeja Zubka (1967, Kazimierz Duda), pianistę i improwizatora, lidera Kwartetu Jazzowego, który otrzymał wyróżnienie na festiwalu "Jazz nad Odrą", Ludomirę Stawowy (1956), Aleksandra Romańskiego (1982, Franciszek Niedziela), wybitnego klarnecistę, muzyka Sinfonii Varsovii, Janusza Widzyka (1992, Bonawentura Nancka), kontrabasistę, laureata konkursu ARD w Monachium, kontrabasistę Berliner Philharmoniker, Aleksandrę Krzanowską (1994, Maria Wałczyk), pianistkę, wybitnego interpretatora muzyki współczesnej, laureatkę nagrody głównej I Ogólnopolskiego Konkursu Muzyki XX wieku dla młodych wykonawców w Warszawie oraz laureatkę Grand Prix Międzynarodowego Konkursu Muzyki Współczesnej „Gaudeamus” w Rotterdamie, Pawła i Łukasza Golców (1996), puzonistę i trębacza, założycieli zespołu Golec uOrkestra, Arkadiusza Krupę (1990, Jerzy Michalak), pierwszego oboistę Sinfonii Varsovii czy Mateusza Dubiela (2023, Anna Skarbowska), laureata I nagrody w 53. Ogólnopolskim Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie.