Przejdź do treści
Proszę czekać...
Śpiewak Tomasz Konieczny w ciemnym stroju Wotana jako germański Zeus
Tomasz Konieczny, fot. Kinga Karpati&Daniel Zarewicz

Tomasz Konieczny

Bas-baryton

Po sensacyjnym sukcesie, jaki artysta odniósł w Operze Wiedeńskiej (Staatsoper Wien) w nowej inscenizacji Pierścienia Nibelunga Wagnera 2008/09 pod dyrekcją muzyczną Franza Welser-Mösta, błyskotliwym wykonaniu partii Jochanaana w Salome Straussa, Wotana w Pierścieniu Nibelunga oraz Jacka Rance´a w premierze inaugurującej wiedeński sezon operowy 2013/14, trzech nagraniach płytowych Pierścienia Nibelunga pod Ch. Thielemannem, M. Janowskim oraz S. Rattle´m, Konieczny zajął trwałą pozycję w światowej czołówce młodego pokolenia bas-barytonów śpiewających muzykę niemiecką. I tak w niedalekiej przyszłości Koniecznego będzie można usłyszeć na deskach Teatru Wielkiego Opery Narodowej w Warszawie, Metropolitan Opery, La Scali, Opery Wiedeńskiej (Staatsoper Wien), Festiwalu w Bayreuth (Bayreuther Festspiele)  i wielu innych wiodących scen operowych świata w najatrakcyjniejszych artystycznie partiach operowych.

Tomasz Konieczny (basbaryton) urodził się w Łodzi, studiował aktorstwo w PWSFTiT w Łodzi, śpiew solowy w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie oraz w Wyższej Szkole Muzycznej im. Carla Marii von Webera w klasie śpiewu solowego Prof. Christiana Elßnera w Dreźnie.

Debiutował jako aktor w filmie Andrzeja Wajdy pt. Pierścionek z orłem w koronie. Następnie występował jako aktor w licznych produkcjach filmowych, telewizyjnych i teatralnych w Polsce; między innymi jako Tristan w telewizyjnej adaptacji Tristana i Izoldy w reżyserii Krystyny Jandy.
Tomasz Konieczny pracował także jako reżyser teatralny. Wyreżyserował między innymi sztukę Corneille’a pt. Cyd w Teatrze Adekwatnym w Warszawie w roku 1996.

Konieczny był stypendystą wielu polskich i niemieckich fundacji w tym między innymi; Polskiego Ministra Kultury i Sztuki w roku 1997, Fundacji Alfreda Toepfera (Niemcy) w latach 1998-2000, Fundacji Kultury i Sztuki banku Stadtsparkasse Dresden w Niemczech w roku 1999. Jako śpiewak zdobył także, 13. listopada 1998, II nagrodę podczas Trzydziestego Trzeciego Konkursu Wokalnego im Antonina Dvořaka w Karlovych Varach. W październiku 2004 Konieczny zostaje wyróżniony Nagrodą im. Arnolda Petersena za Wyjątkowe Osiągnięcia Artystyczne w Teatrze Narodowym w Mannheim.

Jako śpiewak operowy zadebiutował Tomasz Konieczny w partii Figara w operze W. A. Mozarta pt. Wesele Figara w Teatrze Wielkim w Poznaniu w grudniu 1997. W Niemczech debiutował w styczniu 1999 w Operze w Lipsku partią Kecala w Prodanej Neveście Bedřicha Smetany. Zaraz potem został na tej scenie zaangażowany na stałe w latach 1999-2000. W roku 2000 Konieczny otrzymuje angaż do Teatru Miejskiego w Lubece gdzie jako bas śpiewa; Procida w Nieszporach sycylijskich G. Verdiego (premiera we wrześniu 2000), Pandolfe w Kopciuszku G. Masseneta (premiera w grudniu 2000), Oresta w Elektrze Straussa (premiera w kwietniu 2001), Ramphisa w Aidzie G. Verdiego (premiera w listopadzie 2001) jak również wszystkie znaczące partie basbarytonowe w Nosie Szostakowicza (premiera w marcu 2002).Towarzyszą temu występy gościnne w teatrach; Teatr St.Gallen (Szwajcaria) jako Procida, w Teatr w Halle (Niemcy) jako Sarastro w Czarodziejskim flecie Mozarta, w Teatr w Chemnitz (Niemcy) jako Pandolfe,  Teatr Narodowy w Mannheim jako Colline w Cyganerii G. Pucciniego.

Z początkiem sezonu teatralnego 2002/2003 zostaje zaangażowany na stałe w Teatrze Narodowym w Mannheim gdzie usłyszeć go można w takich partiach operowych jak; Orestes w Elektrze Straussa, Pimen w Borysie Godunowie Musorgskiego, Sarastro w Czarodziejskim flecie Mozarta, Król Marek w Tristanie i Izoldzie R. Wagnera, Amfortas w Parsifalu R. Wagnera, Wotan w tetralogii Pierścień Nibelunga Wagnera, Osmin w Uprowadzeniu z Seraju W. A. Mozarta, Inkwizytor w Don Carlosie, Melitone w Mocy przeznaczenia, Jochanaan w Salome Straussa.

W lutym 2005 debiutuje Konieczny jako Sarastro w Operze w Stuttgarcie, we wrześniu 2005 jako Osmin w Operze Niemieckiej nad Renem Düsseldorf/Duisburg. W teatrze tym śpiewa także Melitone w Mocy przeznaczenia oraz Wotana w Złocie Renu – premiery wiosną 2006. W marcu 2006 debiutuje Konieczny w Operze Praskiej (Státní Opera Praha) w premierze Nieszporów sycylijskich Verdiego jako Giovanni da Procida. Opera Niemiecka nad Renem w Düsseldorfie angażuje go na stałe w okresie 2006 – 2014. Partie w tym teatrze to: Bottom (Sen nocy letniej Brittena), Kurwenal (Tristan i Izolda Wagnera, Golaud (Pelleas i Melisanda Debussyego), Selim (Turek we Włoszech, Amfortas (Parsifal), Barak (Kobieta bez cienia), Balstrode (Peter Grimes), Holender (Latający Holender), Falstaff czy Escamillio (Carmen). W czerwcu 2006 debiutuje Konieczny w Budapeszcie podczas I Budapesztańskich Dni Wagnerowskich jako Amfortas w Parsifalu Wagenra pod dyrekcją muzyczną Adama Fischera. W czerwcu 2007 i 2009 śpiewa Konieczny w Budapeszcie ponownie Wotana (Walkiria), a w następnych latach Kurwenala (Tristan i Izolda) i Wotana:Wanderera (Pierścień Nibelunga) pod dyrekcją Adama Fischera. 

W październiku 2007 zadebiutował Konieczny w Filharmonii Narodowej w Warszawie jako Eremit (Wolny strzelec) pod dyrekcją muzyczną dyrektora Antoniego Wita, w styczniu 2008 jako Alberyk (Pierścień Nibelunga) w Semperoper w Dreźnie pod dyrekcją Petera Schneidera, a w lipcu 2008 w roli Dr. Kolenatego w Sprawie Makropulosa L. Janáčka w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego w Teatro Real w Madrycie. Kolejny, sensacyjny debiut w roli Alberyka (Pierścień Nibelunga) miał miejsce w Operze Niemieckiej w Berlinie (Deutsche Oper Berlin) w kwietniu 2010. W maju i czerwcu 2010 występował Konieczny ponownie w Operze Praskiej (Státní Opera Praha) w premierze Tristana i Izoldy Wagnera jako Kurwenal. Także 2010 miał miejsce jego debiut w Czterech wcieleniach złego (Opowieści Hoffmanna) w Teatrze Narodowym w Pradze (Narodni Divadlo). 

W 2011 Konieczny przygotował kolejną premierę w tym teatrze. Jego kreacja Amfortasa w Parsifalu Wagnera zakończyła się ogromnym, spektakularnym sukcesem artystycznym. W 2011 śpiewak zadebiutował także w Paryżu w Opéra National de Paris jako Biterolf (Tannhäuser), w 2012 w Waszyngtonie jako Pizarro w koncertowym wykonaniu Fidelia pod dyrekcją muzyczną Christopha Eschenbacha, następnie podczas Festiwalu Salzburger Festspiele, latem 2012, jako Stolzius w Żołnierzach – dziele niemieckiego kompozytora Bernda Aloisa Zimmermanna okrzykniętego operą 100-Lecia, oraz we wrześniu 2012 w Teatrze Narodowym w Monachium – Bayerische Staatsoper München po raz kolejny w roli Pizarra w operze Fidelio

W roku 2013 ukazują się na rynku dwa znaczące nagrania Pierścienia Nibelunga Wagnera. W jednym z nich pod dyrekcją Marka Janowskiego wydanym przez Pentatone Classics Konieczny wykonuje partię Wotana, w drugim nagraniu pod batutą Christiana Thielemanna, wydanym przez Deutsche Grammophon artysta śpiewa partię Alberyka. To precedens na rynku płytowym. Oba nagrania spotykają się z ogromnym uznaniem słuchaczy i krytyki. Z początkiem 2014 Konieczny błyskotliwie debiutuje w Carnegie Hall w Nowym Jorku jako Jochanaan w koncertowym wykonaniu Salome R. Straussa by latem tego roku z sukcesem powrócić najpierw jako Komandor w Don Giovannim a później jako Pizarro w Fideliu i Jupiter w Miłości Danae Straussa do Salzburga na Festiwal Salzburger Festspiele. Jako Jupiter śpiewak odnosi ogromny sukces. Rok 2015 przynosi kolejne nagranie płytowe Złota Renu pod dyrekcją Sir Simone´a Rattle´a (także i to nagranie spotkało się z bardzo pozytywnym przyjęciem krytyki oraz melomanów).  W październiku 2015 debiutuje Konieczny w Lyric Opera of Chicago w partii Wozzeck´a. Amerykańska prasa pisze jednomyślnie o ogromnym sukcesie całej produkcji oraz śpiewającego rolę tytułową Polaka Tomasza Koniecznego. W maju 2016 debiutuje Konieczny w mediolańskiej La Scali jako Komandor w Don Giovannim Mozarta, a w październiku w Canadian Opera Company w Toronto jako Mandryka w Arabelli Straussa. Rok 2018 przynosi jego debiut w roli Wotana w Walkirii Wagnera w Teatrze Capitole w Tuluzie oraz w marcu 2018 debiut w Nowym Teatrze Narodowym w Tokio (New National Theatre Tokyo) w Czterech wcieleniach Złego w Opowieściach Hoffmanna. Ogromnym sukcesem zakończyły się trzy kolejne debiuty artysty: podczas premiery otwierającej Festiwal w Bayreuth 2018 w roli Telramunda w Lohengrinie Wagnera, w roli Ojca w koncertowym wykonaniu Jasia i Małgosi Humperdincka podczas Międzynarodowego Festiwalu w Edynburgu 2018 oraz koncert promujący CD Podróży zimowej Schuberta do słów Stanisława Barańczaka podczas Festiwalu „Chopin i Jego Europa” 2018.

Debiut Tomasza Koniecznego na deskach Metropolitan Opera New York odbył się 9 marca 2019. Występ Koniecznego w Złocie Renu Wagnera, w roli Albericha okazał się absolutnym przebojem. Anthony Tommasini z The New York Times napisał o tym występie następująco: „Wybitnym członkiem obsady był Tomasz Konieczny, potężny bas, w przełomowym debiucie w Met jako Alberich.”

Na nośnikach DVD oraz Bluray wydane zostają kolejne dwa albumy: Lohengrin Wagnera pod dyrekcją muzyczną Christiana Thielemanna z Anną Netrebko, Piotrem Beczałą i Tomaszem Koniecznym oraz Miłość Danae Straussa pod dyrekcją muzyczną Franza Welser-Mösta z Koniecznym jako Jupiterem oraz Krasimirą Stoyanową jako Danae. W grudniu 2017 Konieczny nagrywa wraz z pianistą Lechem Napierałą, cykl pieśni Barańczaka pt. Podróż zimowa do muzyki Schuberta dla Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina w Warszawie, kolejne albumy tandemu Konieczny&Napierała to: Song & Sonnets (Anaklasis, 2020), Between Death & Love (Universal, 2021), Apocalypse (Universal, 2022).

Opera w Wiedniu (Wiener Staatsoper) była dla Koniecznego praktycznie od 2009 do 2019 roku artystycznym domem. Jest jednym z ulubieńców wiedeńskiej publiczności. Austriacka Rada Ministrów przyznaje Koniecznemu 3 maja 2017 honorowe obywatelstwo tego kraju. W dniu 16 stycznia 2019 na wniosek dyrekcji Opery Wiedeńskiej (Wiener Staatsoper) Konieczny otrzymuje najwyższe przyznawane w niemieckojęzycznym środowisku operowym odznaczenie zawodowe – tytuł „Österreichischer Kammersänger”. Śpiewak jest obok Jana Kiepury jednym z nielicznych Polaków, którym przyznano ten tytuł w Wiedniu.

Konieczny jako aktywny wykonawca dzieł oratoryjnych oraz pieśni, występował m.in. pod batutami takich dyrygentów jak: Kent Nagano w Pasji wg św. Mateusza J.S. Bacha w Sao Paulo i Rio de Janeiro w Brazylii w sierpniu 2006, Marek Janowski w IX Symfonii Beethovena w Berlinie w grudniu 2008, Daniele Gatti w Requiem Verdiego w Musikverein w Wiedniu, Krzysztof Penderecki w Siedmiu bramach Jerozolimy jesienią 2009 oraz wiosną 2010 czy w Pasji wg św. Łukasza w marcu i kwietniu 2010 wraz z Sinfonią Varsovią. Do repertuaru Koniecznego należą pieśni Rachmaninowa, Straussa, Mahlera, Beethovena, Pendereckiego, Twardowskiego, Moniuszki, Schuberta, Mussorgskiego.

fot. Kinga Karpati&Daniel Zarewicz